امكانسنجي باروري ابرها در استان اردبيل با تاكيد بر تحليل نيمرخ جو

 رسول همتي

چكيده

استان اردبیل در شمال غرب کشور با شکلی کشیده و طولی خود طی سالهای اخیر با نابهنجاری های اقلیمی نظير: افزایش دما بویژه در فصل زمستان، افزايش رخداد بادهای گرم، افزایش تبخیروتعرق پتانسیل، کاهش بارش مخصوصا بارش برف، خشکسالی های حادث شده طی سالهای اخیر، پایین آمدن سطح آبهای زیرزمینی بر اثر برداشتهای غیراصولی از منابع آبی و ... روبرو بوده است بطوريكه اين رخدادها منطقه را به سوي بحران كمبود منابع آب در آينده به پيش مي برد، از اين رو جهت افزایش منابع آبی استان، یکی از روش های نوین استفاده از تکنیک بارورسازی ابرها می باشد.

مواد مورد استفاده در پژوهش علاوه بر داده هاي ايستگاه هاي سينوپتيك هواشناسي سطح زمين، اطلاعات نيمرخ جو (در سطوح 1000، 850 ، 700 و 500 هكتوپاسكالي) شامل دما، رطوبت نسبي،‌ سرعت باد، ارتفاع ژئوپتانسيل، ضخامت سطوح ارتفاعي، آب قابل بارش و لايه دماي صفر مي باشد كه اين مواد از 3420 نقشه سينوپتيكي در بازه زماني دهه هاي هر ماه طي پنج سال اخير (2009- 2005 ميلادي برابــــر با 1388- 1384 شمسي) استخراج شده است.

در پژوهش حاضر جهت امکانسنجی بارورسازي ابرها در استان نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهديدها در قالب مدل SWOT ارائه شده و براي استخراج بهترین زمان باروری ابرها با توجه به تحليل نيمرخ جو و اطلاعات ايستگاه هاي هواشناسي سطح زمين از روش تحلیل عاملی  استفاده شده است.

نتايج پژوهش نشان مي دهند استان اردبیل بدلیل قرار گرفتن در مسیر سامانه هاي مختلف جوی ، وجود پوشش مناسب ابری ، دمای مناسب و رطوبت لازم درسطوح مختلف جو زمینه اقلیمی را برای بارورسازی ابرها دارد، همچنين مناسبترین لایه برای باروری ابرها لایه های 850 تا 700 هکتوپاسکــــالی بوده و بهترین زمان بارورسازی ابرها از اول آبان تا آخر فروردين ماه و با توجه به توزیع زمانی ساعات ابری و درصد رطوبت نسبی طی ساعات صبح و عصر محلی می باشد.

كلمات كليدي:

;

استان اردبيل، تکنیک بارورسازی ابرها، سامانه هاي جوي، نيمرخ جو، SWOT