بررسي ميكروكليماي فرودگاه اردبيل با تاكيد بر پديده مه

 سياوش محمدي كارشناسي ارشد اقليم شناسي دانشگاه آزاد اردبيل

Siavash_namin@yahoo.com

چكيده

آثار متقابلي كه جو و سطح زمين برهم ديگر دارند در درازمدت آشكار مي شود و به ناحيه هويت ميكروكليمايي مي بخشد. قشر هوايي كه در زير ارتفاع قراردادي دو متر از سطح زمين قرار دارد قشر هواي مجاور سطح زمين ناميده مي شود. فرآيندهايي كه در مقياس كوچك در اين لايه رخ مي دهد براي حيات و فعاليت انسان بسيار با اهميت است.فرآيند مبادله تلاطمي در لايه مرزي، اثر عميقي بر چگونگي وضعيت هواي محل داشته و آثار دراز مدت آن به صورت ميكرو كليما ظاهر مي گردد.با توجه به آثارمزبور درشكل گيري ميكروكليما، شناخت و ارزيابي اين بخش از اقليم به عنوان يكي از زير بنايي ترين توانهاي محيطي، دربسياري از برنامه ريزي هاي توسعه ضرورت پيدا مي كند.در اين پژوهش براي شناخت ميكروكليماي فرودگاه اردبيل از آمار15 ساله ايستگاه هواشناسي سينوپتيك فرودگاه اردبيل (2008-1994 )با هشت قرائت در شبانه روز استفاده و نمودارهاي مورد نياز با استفاده از نرم افزار Excel  تهيه گرديد.براي تهيه نقشه ها از نرم افزار سيستم اطلاعات مكاني(GIS) استفاده گرديد. در گام بعدي با استفاده از آمار 5 ساله (2008-2004 ) ايستگاه هواشناسي سينوپتيك فرودگاه اردبيل با 24 قرائت در شبانه روز، روزهاي همراه با مه تعيين و نقشه هاي سطح زمين و سطح 500 هكتو پاسكالي نيزاز سايت NOVA براي اين روزها  استخراج گرديد و با تجزيه و تحليل اين نقشه ها، پنج الگوي سينوپتيكي كه منجر به تشكيل مه در منطقه مي شوند شناسايي گرديد.در مرحله بعد انواع مه هاي تشكيل شده و علت تشكيل و تدوام و نيز علت از بين رفتن آنها بررسي، و مشخص گرديد كه بيشترين نوع مه تشكيل شده در منطقه از نوع تشعشعي بوده و مه هاي جبهه اي و فرارفتي در رتبه هاي بعدي قرار مي گيرد.در گام بعدي نقش توپوگرافي محل در شكل گيري مه هاي منطقه بررسي و معلوم گرديد كه توپوگرافي محل به عنوان عامل تقويت كننده الگوهاي سينوپتيكي مه زا عمل مي نمايد. همچنين بهترين زمان براي انجام عمليات پروازي و نشست و برخاست هواپيماها با توجه به بررسي هاي انجام شده، در ماه هاي مختلف سال مشخص گرديد.در گام بعدي همبستگي مه با ديگر پارامترهاي جوي با استفاده از نرم افزار SPSS به روش اسپرمن و براي ساعات 03 و 15 گرينويچ كه بيشترين فراواني را از نظر ساعات همراه با مه، داشتند تعيين شد. و همينطور مشخص گرديد كه پديده مه از نظر قابليت ديد بيشترين همبستگي را با رطوبت نسبي هوا دارد و ضرايب همبستگي متغييرهاي منتخب براي ساعت 03 و 15 گرينويچ محاسبه گرديد.                            

واژگان كليدي: ميكروكليما- لايه مرزي- مه- فرودگاه اردبيل – همبستگي- ساعات پروازي